Lo setmanièr occitan

Pertrèit de Pierrick Bordenave, la lenga au còr… de las Lanas

Despuish dus ans, lo Bearnés qu’ei regent a Morcens en cordèra bilingua. Que’ns contè lo son parcors deu collègi, en passar peus bancs de la facultat dinc a la soa plaça de regent en las Lanas.

L’interés de Pierrick tà l’occitan que’u vienó « atau, un drin per hazard » quan èra au collègi a Nai, en Bearn. Que seguí cors de lenga de la sheisau enlà dinc a la tresau. Que s’interessava a la lenga mes tanben a la cultura locau qui l’entorneja, en implicà’s dens eveniments com lo Carnaval. Dens la familha qu’entenèva la lenga shens tròp i prestar atencion. « Lo pairbon deu costat de la mair que parlava lo bearnés un drin, mes qu’ei au collègi que m’en·hiqui vertadèrament dehens », çò nse hidè Pierrick. N’a malament pas podut seguir aqueth ensenhament au licèu pr’amor n’i avèva pas qu’eth qui’u volèva. Mes aquò ne l’empachè pas de contunhar a interessà’s e que cerquè sus internet tèxtes en lenga nosta de drin pertot e informacions d’actualitat. L’Escòla occitana d’estiu de Vilanòva d’Òlt (47) que’u permetó tanben de practicar l’occitan e de descobrir mei pregondament l’interdialectalitat de la lenga.
L’arribada a l’universitat de Pau que tornè hicar Pierrick dens lo banh occitan mercés especiaument au Movement deus Estudiants d’Occitania, lo Med’Òc. Despuish la soa creacion en 1998 a Montpelhièr, la seccion paulina deu movement qu’organiza eveniments ligats a l’occitan tà har conéisher e promòver la cultura nosta, tot au long de l’annada universitària.

Que participè regularament a las emissions de Ràdio País, ràdio associativa bearnesa, basada a l’epòca a Puei de Lescar (au ras de Pau). Especialista de rugbi, qu’estó e qu’ei sollicitat entà comentar partidas esportivas. Los sons talents qu’èran sustot hicats en valor dens « My Actualitat m’espanta », ua cronica umoristica on tornava préner subjèctes d’actualitat deu parçan e d’aulhors en ridiculizà’us, dab lo son collèga Julien Cabarry. Que junhó tanben l’equipa deu Collectiu Dètz, tà participar a uas de las lors videos au parat de hestenaus com EHZ a Heleta en Bascoat nòrd en 2012. Apassionat per la musica occitana, Pierrick qu’estó pendent annadas benevòle au hestenau de l’Estivada de Rodés (12).

Arron duas purmèras annadas en Lengas Estrangèras Aplicadas (LEA) a l’Universitat Pau-País de l’Ador, Pierrick qu’obtienó ua equivaléncia e que podó passar dirèctament en tresau annada de Licéncia d’occitan. Que validè la soa tresau annada per correspondéncia a l’Universitat deu Miralh de Tolosa (adara Jean Jaurès). Qu’estó au seguit format com regent a l’Escòla Superiora deu Professorat e de l’Educacion (ESPÉ) de Tarba (65).

La cultura qui existeish darrèr
Lo joen Bearnés de 26 ans qu’ei uei lo dia regent a Morcens en las Lanas on ensenha l’occitan dens ua escòla qui perpausa ua cordèra bilingua. Que s’encarga de duas classas, l’ua de CP-CE1 e l’aute de CE2-CM1. « Ensenhar la lenga tà jo qu’ei ensajar de transméter la lenga, de la har víver e que’m permet de l’emplegar quotidianament », çò nse digó. Qu’ei tanben lo parat de har descobrir aus mainatges la cultura qui existeish darrèr, capvath la musica per exemple o la cultura locau a truvèrs l’òbra deu Felix Arnaudin, autor, fotografe e collectaire famós deu parçan. Que tròba quauquas similaritats enter lo parçan on demora e lo on demorava : « lo Bearn e las Lanas ne son pas tròp luenh l’un de l’aute, atau qu’i torni trobar eveniments tradicionaus com los bals on se pòt dançar las danças gasconas enter autes. Totun, qu’avem mei lo parat de parlar la lenga en Bearn, pr’amor de las mantuas estructuras e eveniments consacrats a l’occitan ». Segon eth, l’aviéner de la lenga que passarà peus mainatges qui segueishen cors a l’escòla. La volontat deus petits qu’i harà hèra, los qui n’an pas patit de l’imatge balhat a las lengas regionaus a l’escòla de las annadas 50-60 : « que l’an en cap aqueth imatge, mes tà non pas qu’aquò se reprodusesca », çò expliquè Pierrick.

Un tribalh d’adaptacion
Dens lo son libe « Quin occitan per deman ? », lo cantaire e professor de lenga d’òc, Eric Fraj, que publica un estat deus lòcs de la lenga. Que hè lo constat qui segueish : au nivèu de l’ensenhament, los mainatges que parlan ua lenga mauaisida de compréner dab ua prononciacion que l’autor e qualifica de « defalhenta ». Fraj que segueish la soa analisi en parlar de la maishanta mestresa de la lenga peus professors, quitament titulars d’un CAPES d’occitan. « Tà préner la defensa deus mens collègas de 1èr e de 2au grats, que cau préner en compte que los titulars deu CAPES e son enviats tà ensenhar dens parçans luenh de la lor casa, e sovent on s’i parlar un dialècte occitan diferent d’on vadón e demorèn annadas », çò digó Pierrick. Atau que’s deven formar a un aute occitan e que cau, segon eth, que lo professor e s’amainatge un drin de temps en mei deus sons cors, tà ensajar de mestrejar la lenga deu parçan. E lo regent d’ajustar : « lhèu la lenga n’ei pas tostemps perfèita mes que cau ensajar de se l’arrecaptar en demorar dens un parçan, e aquò qu’ei un tribalh ».
Mercés au son emplec, que podó encontrar a monde drin pertot en Occitània sancèra e que i a ua basa comuna, los dialèctes ne son pas tots los medishs mes que’ns comprenem e « fin finala, que ns’entenem tots ». Atau, Pierrick que’s senteish Bearnés e aisidament Occitan. Quitament se lo navèth nom de las ancianas regions Lengadòc-Rosselhon e Mieidia-Pirenèus, Occitania/Pirenèus-Mediterranèa, e balhe un imatge « redusit » de çò qu’ei l’occitan e Occitania d’après lo joen regent.
« Tà contrar l’argument deus partisans deu nom Occitania (qui ei uei lo dia mei emplegat shens los Pirenèus-Mediterranèa) qui pensan qu’Occitania e serà d’ara enlà reconeishuda, qu’ei faus puish a que los dus terç deu territòri ne son pas representats dens la navèra Region. En mei d’aquò, si ei tà léger que lo partit politic deu Front National ei en cap dens los burèus de vòte d’Occitania... »
Pierrick que sauneja de tornar tau país que deishè dus ans a, e « de tribalhar dens ua escòla immersiva publica en occitan dab collègas amics mens de qui aurèi causit plan segur (arríders) ».


Écrit par La Setmana le vendredi avril 14, 2017
Category: news - Tags: pertreit, lenga, bearn, bearnes, occitan, ensenhament, bordenave, pierrick, radio, pais

« Qwant : Lèu ua version occitana ? - Entrevista Yann Lespoux : « Nos fasèm pas d'illusions » »