Lo setmanièr occitan

Istòria : lo lion e lo leopard aquitans

Lo lògo de la Region Occitània / Pirenèus-Mediterranèa a fait de bruch. Fòrça bruch. Los Catalans son anats duscas a depausar un recors al tribunal administratiu per o far tornar far, compte tengut del fait que presentava lo drapèl catalan al revèrs... fasent pensar al drapèl provençal. A costat, los debats tocant al nom e a la carta grafica de Novèla-Aquitània an fait un pauc mens de rambalh. Mas i aguèt tanben d’unas micro-polemicas respècte a la causida del lògo novèl. Primièr, a penas un mes après sa presentacion (en decembre de 2016), lo president del Conselh departamental del Territòri de Belfòrt trobèt que i aviá un pauc tròp de semblanças. Foguèt sens seguida judiciària. 

Los collègas seus dels departaments de Viena, Doas-Sèvres e Cruesa regretèron eles que lo lògo prenguèsse pas en compte lors territòris dins lo cap de leon supausat tornar prendre los contorns geografics de la Region. Ara qu’aquel debats son acabats, òm pòt dire qu’aquel leon causit per representar la Region a una istòria o dos a nos contar. Coma o avètz ausit, es en omenatge a Richard Lionheart (Còr de Leon), rei d’Anglatèrra, filh ainat d’Alienòr d’Aquitània e d’Enric II Plantagenêt. L’emblèma del rei-trobador que compausèt en lenga occitana (es pas lo rèire-felen de Guilhem d’Aquitània per res) èra plan indicat per simbolizar la Region que ne faguèt autres còps un empèri. Lo territòri de la Granda Aquitània s’espandissiá sul territòri de la Region actuala mas anava duscas en Auvèrnha. Valent a dire que l’Ostal d’Aquitània e de Peitieus possedissiá quasi tota la mitat oèst d’Occitània, puèi qu’una partida èra tenguda per l’Ostal dels Raimons de Tolosa. Al nòrd, l’aliança entre Aliénor e Enric II alargiguèt aquelas possessions duscas a Bretanha e Normandia, talhant literalament lo territòri actual de França en dos.
Seriá estat una pietat de passar a costat d’una tala istòria per un lògo espurgat de tota referéncia que malastrosament son un pauc tròp a la mòda. Entre lo leon anglés e lo leopard aquitan, lo monde de la Region Novèla-Aquitània an fait lor causida.

Lo leon, una importacion normanda
Es d’alhors plan malaisit de desseparar la part del leon de la part del leopard. Sembla que siá mai o mens la meteissa. Cal dire leopard aquitan ? Leon aquitan ? Apareis que l’imatge del leon es adoptada per d’autres en meteis temps que Richard Còr de Leon e abans el per soslinhar la valor guerrièra e lo poder. Son paire Enric II es associat al leon dins una profecia, entre autres. Son bèl-fraire, lo duc de Saxonia, es dit Enric lo leon. Qué que ne siá, es a Richard que devèm lo fait que lo leon siá venguda la figura de las armas d’Aquitània. Primièr, las armas de Richard son constituidas de un o dos leons (es investit del ducat d’Aquitània per sa maire Aliénor en 1172) puèi, un còp vengut rei d’Anglatèrra a partir de 1189, sas armas acaban per èsser constituidas de « tres leons d’aur passant ». Aqueste blason es atestat dins las annadas 1198, a la fin de son règne. Richard semblava s’inscriure dins la dralha de son grand pairal, Jaufre lo Bèl, comte d’Anjo e duc de Normandia. Sus sa placa funerària, Jaufre Plantagenêt es representat amb un escut a sas armas : semenat de leons d’aur. Se ditz qu’auriá recebut aquestas armas en 1127 pel rei d’Anglatèrra Enric 1èr dont esposava la filha Mathilda.

Lo leon e l’esparvièr
Per tornar a Richard, en causissent aquelas armas, sembla qu’unissiá la simbolica de son linhatge pairal, la simbolica de son escais (atestat, çò sembla, tre l’epòca que participèt a la tresena crosada) e la simbolica de sa foncion de Rei-Duc. Los tres leons d’aur de Richard s’impausèron sul territòri Plantagenêt, lo que disèm empèri. A tal punt qu’a la mòrt de son ainat, lo jove fraire Joan sens Tèrra adoptèt a son torn aquelas armas atal coma los reis Plantagenêts après el. E Aliénor, alavetz ? Semblariá que la granda reina-duquessa aguèsse pas utilizat l’imatge del leon / leopard per sas armas, sos aujòls tanpauc. Suls sagèls seus que coneissèm, l’animal representat es un aucèl que sembla èsser un falcon o un esparvièr. Aquel aucèl sul sagèl constituís pas las armas de la duquessa-reina mas sembla far resson als chafres (rebats de son poder e de son independéncia respècte a son òme) « agla a dos caps » que li balhèt un cronicaire o alavetz « agla a l’aliança trencada » que li veniá d’una profecia (encara una) de Merlin... De qué balhar d’idèas per un autre lògo aquitan, se per cas fasiá mestièr.

Clamenç Pech — Katy Bernard

Inf. : Fonts :
Ailes Adrian, « The Origins of The Royal Arms of England », Reading, University of Reading, coll. Graduate Center for Medieval Studies, 1982.
Flori Jean, « Richard Coeur de Lion, Le roi-Chevalier », Paris, Éditions Payot & Rivages, 1999.
Flori Jean, « Aliénor d’Aquitaine, La reine insoumise », Paris, Éditions Payot & Rivages, 2004.
Pastoureau Michel, « Traité d’Héraldique », Paris, Picard, 1979.
Pastoureau Michel, « L’art héraldique au Moyen Âge », Paris, Seuil, 2009.
Roman Joseph, « Manuel de sigillographie française », Paris, Picard, 1912.

                                      


Écrit par La Setmana le jeudi mai 11, 2017
Category: news - Tags: lion, aquitan, logo, region, istoria

« Ua peticion tà la partença deu gavidaire d'Emmaüs Lescar-Pau - 19 e 20 de mai — Lo Bearn e Hestiv'Òc que s'afican en capitala »