Lo setmanièr occitan

Damian Valéro, artista proteïfòrma

Tanben conegut jol chafre « Balelo », aquel comedian de formacion a pas paur de multiplicar las experiéncias. Es tan a d’aise sus un empont de teatre coma davant una camerà o alara en tenent un micrò per declamar de bonas « lyrics ».

Auretz benlèu crosada sa rota del costat de Montpelhièr, ciutat ont visquèt 13 ans e ont se trobèt la via : practicar las arts de la paraula. Per çò far, i a lo teatre (segur) mas i a tanben la musica hip-hop qu’es una aura faiçon de declamar. Es investit al dintre del grop « L’Âne Solo » (jòc de mots amb lo personatge Han Solo de l’univèrs de Star Wars) ont escriu e canta en francés coma en occitan.
Damian Valéro (Balelo pels intimes) faguèt los estudis a l’universitat Paul-Valéry (Montpelhièr III) ont obtenguèt un Master d’estudis teatrals e una licéncia d’occitan (Bac + 3). S’es passejat entre mantunas companhiás dont la del teatre de La Vignette o encara la companhiá Cocha-Vestit ont interpretèt de creacions « politico-ecologico-occitanas ».
En 2012, integrèt la tropa permanenta dels comedians e tecnicians de la companhiá Interstices basada al Clapàs dempuèi 2003. Amb aquela companhiá, es partit a Menda (48) per un parelh d’annadas dins l’encastre dels « Camins d’utopia », una seria de creacions de totas formas. Lo retendràn en Losera duscas en 2019. Es l’escasença per el de trabalhar e de crear de ligams amb un territòri dont la populacion totala excedís pas la d’un barri de Montpelhièr. « Quand èri al Clapàs, ai cambiat sovent de barri, çò nos a fisat, quitament s’èra totjorn a l’entorn del centre, me soi pas pogut investir plenament dins la vida d’un quartièr. O ai viscut coma una manca. Aquí a Menda, paradoxalament, dins un territòri mai pichon, ai creat tot un fum de ligams ».

Un aprentissatge tardiu
A la basa, Damian es originari de la comuna erautesa de Sant Andrieu de Sangònis. Es situada dins los alentorns de Clarmont d’Erau, dins lo rèire-país montpelhierenc. Faguèt lo collègi a Ginhac e lo licèu a Clarmont. Aval, quitament s’aviá ausit parlar d’una opcion d’occitan, li preferiguèt l’opcion d’Arts plasticas. « Èri pas encara madur per aquò » çò pensa a posteriòri. Es a l’universitat Paul-Valéry que descobriguèt la lenga e que decidiguèt de ne far quicòm, en mai de sa formacion en cinemà e arts de l’espectacle viu. I rencontrèt de monde fasent partida d’una companhiá de teatre dita dels Papagais, menada pel Joan-Claudi Foret professor d’occitan ara retirat.

D’aquí, crosèt lo monde de la seccion locala del Movement dels Estudiants d’Occitània e se boclèt lo cursus en occitan sus una licéncia. Quitament s’es un artista a 150 % e qu’a un caractèr puslèu nomada, las questions societalas e/o politicas lo tòcan. « Soi pas encartat a cap de partit, çò precisa, mas ensagi de portar ma pèira e d’aver de ligams amistós ». Atal s’esfòrça totjorn d’èsser en relacion amb los mitans alternatius o encara los esquatts d’artistas de Montpelhièr amb los quals passèt de bons moments. « M’agrada mai çò alternatiu que çò institucional », çò explica.

Lo comedian « vertadièr » !
Aguèt l’escasença de poder aliar sa dobla competéncia comedian / occitanofòne... E pas coma que siá ! Poguèt aver una primièra experiéncia de metratges mejans en occitan mercés a Piget Films e sa seria « La Seria ». Interpretèt lo ròtle principal de Thomas Lebouly, un jovent ultrà-occitanista que cèrca de finançaments per filmar una seria nommada « Montsegur de mar » al scenari completament destimborlat. Pel cò-autor Julian Campredon, lo ròtle èra escrit per Damian, quasi sens o saber. « Èra clarament per el, çò nos a dit, li anava a 100 %. A portat los personatges e la dinamica de l’istòria e a quitament ajudat Marius Blenet [son camarada de jòc a l’ecran, NDR] a dintrar dins son pròpri ròtle ». Lo quite Marius ne pensa pas mens, que lo considèra coma un comedian « vertadièr », contràriament a el qu’aviá pas cap d’experiéncia. « Sul platèu, pensavi que ne fasiá tròp, çò nos a dit, mas quand ai visionat lo produit finit, me soi mainat qu’es el qu’aviá rason. Aviá d’assumir lo ròtle mai complicat dins lo sens que deviá assumir la foliá de son personatge al contrari de ieu que deviái encarnar un personatge mai racional, çò qu’èra mens complicat ». Pendent lo mes d’agost de 2013, temps del filmatge principal, Marius se soven qu’aviá afar a un comedian « constant », totjorn gaujós e energic, que las cameràs virèsson o pas.

Retrach entièr dins La Setmana n° 1078...


Écrit par La Setmana le mardi juin 13, 2017
Category: news - Tags: valero, piget, montpelhier, blenet, seria, teatre, art, universitat, ensenhament, occitan, lenga

« Ua ràdio 100 % en lenga bretona lèu a Nantes ? - Legislativas 2017 — Andada LRM e abstencion recòrd »