Lo setmanièr occitan

Catalonha-sud : Un pas de mai cap a l'independéncia

Per un vòte majoritari dels independentistas, s’es aprovat un mecanisme per adoptar de leis en una sola lectura. Permetrà de votar la lei de desconnexion sens que l’Estat espanhòl la pòsca contestar.

Lo 26 d’abril passat lo Parlament de Catalonha aprovèt un cambiament del reglament de la cambra que permetrà d’aprovar de leis en una sola lectura. Los vòtes dels deputats independentistas (Junts pel Sí Amassa per l’Òc – e CUP) foguèron sufisents per refusar lo veto dels partits de l’oposicion. Aquel simple cambiament de reglament de la cambra representa lo primièr pas d’una transicion de la legislacion espanhòla cap a la legislacion catalana. L’aprovacion en una sola lectura es un mecanisme que permet d’aprovar una lei dins la jornada, sens aver besonh de passar per cap de comission e sens aver la possibilitat d’i opausar d’esmendaments.
La reforma es estada trachada pel procediment d’urgéncia extraordinària amb la tòca de poder aprovar lèu la lei de transicion juridica, es a dire, la lei que desconnectarà Catalonha e Aran de l’Estat espanhòl e establirà una legislacion novèla. L’aprovacion en una sola lectura permetrà pas a l’Estat espanhòl de contestar aquela lei abans que siá aprovada e, quand o serà, aurà pas mai lo drech d’o far.

Una Republica de drech democratica e sociala
Lo projècte de lei de transicion juridica, que serà aprovat e aplicat en una sola lectura, foguèt publicat en decembre passat. Se deuriá aplicar en seguida del referéndum d’independéncia dins lo cas que ganhèsse lo « òc ». Mas es probable que s’aplique abans per poder convocar lo referéndum en tota legalitat, que l’Estat espanhòl s’obstina totjorn a o refusar.
Lo primièr article d’aquela lei ditz : « Catalonha se constituís en una Republica de drech, democratica e sociala ». Aquel tèxte es la frucha de mai de sièis meses de debats menats amb una discrecion maximala, pels representants dels grops independentistas del Parlament de Catalonha, qu’ensems constituisson la majoritat absoluda. La tòca d’aquela lei es de garantir, dins una securitat juridica maximala, la transicion de Catalonha e Aran devèrs una Republica independenta. Lo tèxt de la lei es pas encara publicat per evitar las accions suspensivas de l’Estat espanhòl.
Dins son preambul, la lei conten de disposicions tocant a las disposicions generalas, la nacionalitat e lo territòri ; la succession d’ordenaments e d’administracions ; los dreches e los devèrs ; lo sistèma institucional ; lo poder judiciari e l’administracion de la justícia ; las finanças ; lo referéndum d’independéncia ; lo procèssus constituent ; de disposicions finalas e derogatòrias.
Ara, Junts pel Sí e CUP son a cercar lo biais d’incorporar lo grop esquerrista nomenat Catalonha Si Que Se Pòt (CSQEP, segon la sigla catalana) a la preparacion e la convocacion del referéndum. Per aquela rason, la setena seccion d’aquela lei se deu encara completar en esperant las proposicions dels representants de CSQEP.

La nòva legislacion d’un país nòu
La lei de transicion juridica es l’instrument legislatiu principal de la desconnexion d’Espanha e l’establiment de la nòva legislacion catalana. Es la lei que deu permetre la creacion d’una nòva legislacion derivada del mandat democratic e qu’evitarà que i aja cap de voide juridic dins l’accès a l’independéncia.
Regularà los elements basics, coma lo territòri, la nacionalitat, la ciutadanetat, lo regim de las lengas e las institucions de govèrn e, de mai, declararà lo continuament (franc de las excepcions que los partits an negociadas) de l’aplicacion dels actuals dreches catalan, espanhòl, europèu e internacional.
La lei preveirà tanben lo continuament (pel mejan de subrogacion) dels contractes de l’Estat espanhòl e de la Generalitat de Catalonha. Donarà la possibilitat als foncionaris e salariats que prèstan lors servicis a l’administracion de l’Estat espanhòl, de Catalonha e Aran de poder èsser integrats a l’administracion del novèl Estat independent.

E Aran ?
Per ara, es pas encara debatut publicament l’estatut de la Val d’Aran dins aquela lei. Pasmens, de fonts del Parlament de Catalonha confirmèron en decembre passat al monde de Jornalet qu’es un subjècte de convèrsas. Aquelas fonts confirman que se manten l’actuala Lei d’Aran amb la bilateralitat entre govèrns de Barcelona e Vielha, atal coma l’oficialitat de la lenga occitana.
En mai d’aquò, se parla de garantir als Araneses lor drech de decidir, ratificat pel Parlament de Catalonha. Per tant, après lo referéndum, la Val d’Aran deu començar son pròpri procèssus per decidir de l’avenir del país occitan : far partida de la novèla Republica, demorar dins lo reialme d’Espanha o venir un petit Estat independent.

Ferriol Macip Bonet

Fòto : Lo Parlament de Barcelona se vòl protegir de tota suspension de l’Estat espanhòl per poder convocar un referéndum sus l’independéncia de Catalonha. (DR)


Écrit par La Setmana le mercredi mai 17, 2017
Category: news - Tags: catalonha, politica, macip, jornalet, legislacion

« Andrieu Lagarda a Carbona per la presentacion d' « Los ensenhaments de M. Lapluma » - Pertrèit de Damien Mooney — Un lingüista irlandés assetat d'occitan »