Lo setmanièr occitan

Auvèrnha / Ròse-Alps : las calandretas del septentrion

Pels responsables de la Calandreta Velava Pèire Cardenal al Puèi (43), un sol objectiu : l’estabilitat. Benlèu qu’aquò començarà amb aqueles locals novèls dins los quals l’establiment ven de s’installar. Es un ancian licèu qu’es la proprietat de Dominicanas, dins un quartièr que tresplomba la ciutat. Lo partejaràn amb mantunas autras estructuras privadas, associativas o publicas. Demest aquelas estructuras, l’Institut de las Sciéncias de la Vida e de la Tèrra (ISVT), los « Restaurants del Còr » o encara... las Entresenhas Generalas ! Situat sus la tuca dita de la Ròca Arnaud, aquel lòc es a posita de cantons de campanha pro remirables. L’escòla comencèt son òbra dins de condicions materialas dificilas... Coma a cada còp, compte tengut de la granda fragilitat pròpria a las escòlas associativas ont que siá dobèrtas. Coma per cada establiment obèrt al nòrd coma al sud, cal aver una còla associativa motivada, de parents sedusits e de poders publics en sosten.

Una (tròp) granda mobilitat
Cal dire que dempuèi sa primièra dintrada en 2003, l’escòla immersiva occitana s’es passejada entre los alentorns del Puèi e lo còr de vila. La primièra dintrada se faguèt dins un apartament privat del Puèi. Se n’anèt puèi dins un ancian centre aerat de la comuna vesina d’Ors (situada sus las nautors del Puèi) duscas en 2006. « D’aquel temps que veniái d’arribar, las relacions amb la comuna del Puèi foguèron delicatas pendent un temps, çò nos a explicat Hélène Millardet, administratora de l’escòla, cal dire qu’èra una comuna socialista e que sovent los elegits d’esquèrra fan l’amalgama entre Calandretas e ensenhament privat. Çò que fa que sosteniá pas tròp ». La Calandreta passèt puèi tres ans dins los locals d’una escòla catolica al còr de vila. Los locals apartenon al diocèsi e, compte tengut de las cargas qu’a a pagar, es acostumat a prepausar de jos-logacion a d’estructuras divèrsas. 

Aquela mudason a permés de far d’economias en fraisses de foncionament. « Lo loguièr èra mens car, çò nos explicat la dòna Millardet, èrem situats dins la vila del Puèi, çò qu’a fluidificat un cèrt nombre de causas. Aquò a menat un pauc de securitat pendent tres ans d’aquel punt de vista. D’un autre punt de vista, nos trobèrem amb una escòla que foncionava de faiçon tan diferenta que foguèt justament una bona escòla de tolerància ! ». Mas al cap d’un moment, caliá encara pensar a mudar. Per la pichòta istòria, es pas lo primièr còp qu’una escòla Calandreta s’endeven amb l’ensenhament catolic per dispausar de locals. Per exemple, l’escòla Calandreta de l’Ametlièr (escòla creada en 1980 a Besièrs juste après la de Pau), a dispausat de locals del diocèsi pendent d’annadas abans de mudar cap a l’anciana escòla publica Louis Blanc ont se tròba totjorn.
La decision d’investir de locals novèls foguèt presa per l’assemblada generala de l’associacion de gestion en febrièr de 2017, amb un engatjament pro marcat dels parents. L’un d’entre eles foguèt quitament engajtat pendent sièis meses per assegurar las convèrsas amb los futurs logaires e s’assegurar que la mudason se faguèsse. Una inauguracion oficiala se debanèt lo 17 de mai. Lo conse Michel Chapuis èra present a l’AG ont se decidiguèt de mudar. Sembla pas se desmarcar de son predecessor Laurent Wauquiez (que daissèt son mandat en 2016 per venir president de la Region) qu’a semblat prestar una aurelha atentiva al sòrt de l’escòla occitana. Venguèron assistir totes dos a l’inauguracion.

Cap sus la tresena classa !
Malgrat las dificultats passadas, la Calandreta Pèire Cardenal s’es implantada pauc a pauc. A començat amb una classa unica de tres enfants per n’aver quinze en 2010... e per n’aver trenta l’annada escolara d’après. Ongan n’aguèron 38 e n’espèran mai d’una quarantena per la dintrada venenta. Siá, en catòrze ans, los efectius foguèron mutiplicats per detz. La rason de l’acceleracion de 2010 es simpla : la contractualizacion de l’escòla e l’arribada d’una segonda classa l’annada d’après. Amb doas ensenhairas en pòste, Marion Gourié e Sylvie Reynaud, lo nombre d’escolans podiá pas qu’augmentar. « Marion arribava del sud, çò nos a contat Hélène Millardet, sortissiá del Centre de formacion Aprene a Besièrs e aviá besonh d’un pòste. A doncas acceptat de venir duscas al Puèi e d’adaptar son occitan. Es demorada dos ans ». Aquel ancoratge del personal èra tanben benvengut puèi qu’entre la dintrada de 2005 e la dintrada de 2010, se succediguèron ren de mens que tres ensenhaires ! Ara l’objectiu es d’aver una tresena classa e doncas un tresen pòste. Aquò fariá doas classas de mairala per una classa d’elementari. 

De Lavaudieu a Sent Estève
L’escòla Calandreta Pèire Cardenal es pas la sola escòla immersiva d’Auvèrnha-Ròse Alps puèi que cal tanben citar la d’Orlhac (la mai anciana) e tanben la de Lavaudieu, dobèrta en 2015. Foguèt creada per l’associacion Calandreta Ribeirona, nascuda ela en 2013. E la formula fonciona. Per aquesta dintrada de 2016-2017, an comptat cinc escolans de mai, siá un efectiu total de 16. Venon de Lavaudieu, Briude, Paulhac o encara Autrac… « L’objectiu es d’arribar a 20 escolans » çò precisa Thomas Ganlut, membre de l’associacion Calandreta Ribeirona. Los escolans son dins una classa multinivèls, enquadrats per la regenta Isabèla Peatier, l’ajuda Anne-Lucie Huchet e tanben una persona emplegada en servici civic (sorsa : Lydia Berthomieu – calandreta.org). L’escòla seriá tanben implicada dins un projècte d’ample europèu qu’a per tèma l’agro-ecologia.
Una escòla es tanben en projècte dins la comuna de Sant Estève (Léger), portada per una associacion de prefiguracion qu’existís dempuèi 2 ans. Pel moment ne sèm pas qu’a la debuta debutanta, que i a pas que dos mainatges potencials per i èsser escolarizats. Una regenta èra disponibla per tenir la classa mas s’es deguda ravisar al darrièr moment per rasons familhalas. Al burèu de l’associacion de prefiguracion, Mickaël Neyrolles, paisan bio demorant a 40 quilomètres de Sant Estève e roergat d’origina. « Ai aprés la lenga amb lo mainatge, que la tornava a l’ostal » çò nos a dit. Lo parlar ensenhat aval, dins aquel parçan a la crosada de l’occitan e de l’arpitan, seriá lo parlar vivaro-alpenc o gavòt. « Amb l’associacion avèm trabalhat sus un parlar dit de coëréncia, çò nos a explicat lo sénher Neyrolles, seriá a la crosada entre auvernhat e vivaro-alpenc. O avèm trabalhat pel cors per adultes qu’organizam, farà mestièr après pels enfants ». Seriá una primièra de dobrir una escòla immersiva a Sant Estève qu’es distanta de cinc quilomètres dels primièrs vilatges considerats coma fasent partida de l’airòl occitan. L’objectiu es de la dobrir dins un parelh d’annadas, se tot va plan.

Inf. : www.calandreta.orgecole-calandreta-aurillac.org — Podètz tanben consultar las paginas Facebook de las Calandretas Velava e Ribeirona.

Clamenç Pech

Legenda fòto : Quitament se son plan mens nombrosas qu’al sud-oèst occitan, las Calandretas del nòrd s’installan dapasset dins lo païsatge. Exemple amb las Calandreta del Puèi de Velai (qu’inaugurava sos locals nòus lo 17 de mai, fòto DR), la Calandreta Ribeirona e una Calandreta en projècte a Sant Estève dins lo departament de Léger.


Écrit par La Setmana le mercredi juin 14, 2017
Category: news - Tags: ensenhament, occitan, calandreta, educacion, auvernhe, auvernha, aups

« Literatura : Jaumet Demèsa, autor per la joventut - Manifestacion crisi aviària —Los neuridors que blòcan actuaument la Nacionau 124 a Aush »